پێشەکی:

ژێدەرناسی فنی یەکێک لە ئامرازە سەرەکییەکانە کە سەرمایەداران لە بازاڕە دارایییەکاندا بەکار دەهێنن بۆ بەدەستهێنانی بڕیارە فەرمییەکانی کڕین و فرۆشتن، بەتایبەتی بۆ ماوەی کەم. فێرگە جیاوازەکانی ژێدەرناسی فنی پێشکەش کراون بۆ هەر ئەو کەسانەی کە خوازیارن فێری ئەم بەشی ببن.

ئەم بابەتە ئەمانە تێدایە:

1. واتای ژێدەرناسی فنی
2. چۆن مێژوو خۆی دەدووەڕێت
3. چۆن لە ژێدەرناسی فنی سوود وەرگرین
4. فێرگەکانی ژێدەرناسی فنی
5. بۆچی پێویستە ژێدەرناسی فنی بەکار بهێنرێت؟

1. واتای ژێدەرناسی فنی

ژێدەرناسی فنی ڕێگایەکی تەواوە بۆ پیشان دانی ڕوونکردنەوەی بازاڕ و ڕادەگەیاندنی بڕیارە بازرگانییەکان، بە بنچینەی پێشبینی کردن بۆ گواستنەوەکانی نرخ بەهۆی زانیارییە کۆنەکان.

فەرمییەکان ژێدەرناسی فنی بەکار دەهێنن بۆ وانەکردنی ڕێکخستن و دۆخی بازاڕ، لە ڕووی شێوە و شێوازە نرخەکان و نیشانە فنییەکان، وەکو ئاستە پشتیوانی (Support) و بەرگری (Resistance)، نرخە گۆڕاوەکان (Moving Averages)، هێڵە ڕێکخستن (Trend Lines)، و مۆدێلی نرخەکان وەکو ڕەق، فڕکە، و سەر و شانی.

نموونە:
ئەگەر نرخێکی زێڕ لە پار ساڵدا گەشتووە بۆ 1800 دۆلار بۆ هەر گرامێک، و دواتر کەم بووە، ئەم ساڵەش، ئەگەر هەمان نرخ دەگەڕێتەوە بۆ 1800 دۆلار، ئەو تاجێرەی بە ژێدەرناسی فنی کار دەکات، ئەوەیە دەستبکات بە پیشبینی کردن کە نرخەکە دووبارە دابەزێت لە هەمان ئاستە، چونکە ئامارە کۆنەکان نیشانی ئەوە دەدەن کە ئەم پرۆسەیە دوبارە بگەڕێتەوە.

2. چۆن مێژوو خۆی دەدووەڕێت؟

بەرهەم هەموو پرۆسەیەکی بازاڕ لەسەر ئەم بنچینەیە کار دەکات کە مێژوو خۆی دەدووەڕێت. ئەمە واتا ئەگەر بەرهەمێک دوای ڕاپۆرتێکی باش لەسەر داوا لە بازاڕدا نرخەکەی زیاد بوو، دەکرێت لە ئایندەشدا، ئەگەر هەمان جورە ڕاپۆرتە دەرکەوت، نرخەکەش هەمان شێوە زیاد ببێت.

پێشبینی کردن بە شێوە و مۆدێلە کۆنەی نرخەکان ئەوەیە تاجێران و فەرمییەکان بتوانن بڕیارە فەرمییەکانی کڕین و فرۆشتنی خۆیان بە باشترین شێوە بگرن.

3. چۆن لە ژێدەرناسی فنی سوود وەرگرین؟

ژێدەرناسی فنی زۆرجار بەکاردێت لە فێربوونی پەڕگە و نموونەکانی نرخەکان.

بەشی سەرەکییەکانی ژێدەرناسی فنی:

• دۆخی بازاڕ ناسین:
  تاجێران دەکرێت لەهێڵە ڕێکخستن، نرخە گۆڕاوەکان یان بەرز و نزمە نرخەکان کاری بگرن بۆ وانەکردنی دۆخی بازاڕ.

• ناسینە شوێنە فەرمییەکان:
  تاجێران لە ژێدەرناسی فنی بەکاردێنەوە بۆ دیاریکردنی کاتی باش بۆ بازاڕ داخڵببێن.

• بەرگری لە خەسارەت:
  تاجێران بە ژێدەرناسی فنی بتوانن بەرگەری بکەن لە پشتکەوتی کۆمەڵە نرخی بازاڕ.

4. فێرگەکانی ژێدەرناسی فنی

ژێدەرناسی فنی فێرگە و مکتەبی زۆر هەیە، ئەم زۆرینەی ناوکییانە:

• مکتەبی کلاسیکی:
  ئەم مکتەبە بەرزترین و باشترین مکتەبە، کە لەسەر وانەکردنی ئاستە بەرگری و پشتیوانی و مۆدێلی نرخەکان و شێوەکانی ژاپۆنی کار دەکات.

• مکتەبی داؤ (Dow Theory):
  لە ڕووی ئەم فێرگەیەدا نرخەکان پەیوەندیدارن بە شێوە و پەیوەندیداری نرخی بازاڕ لە ڕووی ئامار.

• مکتەبی کاتی (Time Cycle Analysis):
  ئەم فێرگەیە ڕووی زانیاری و بەرزبوونی نرخەکان بە شێوەی کاتی بەڕێوەدەبرد.

• مکتەبی ژمارە (Numerical Analysis):
  ئەم فێرگەیە ڕووی ژمارە و کۆمەڵە نرخە فایبۆناچی و ئامار کار دەکات.

• مکتەبی موجی ئیلیۆت (Elliott Wave Theory):
  ئەم فێرگەیە ژێدەرناسی فنییەکی گەورەیە، کە لە ڕووی بەرزی و نزمی نرخەکان بە شێوەی موج و موجێکی باش بەڕێوەدەبرد.

5. بۆچی پێویستە ژێدەرناسی فنی بەکار بهێنرێت؟

ئەگەر تاجرێک بیت، تەنیا ڕوونکردنەوەی بازاڕ بە زانیاری ناچارە، پێویستە ڕووی بازاڕ وانە بکەیت و توانای پیشبینی کردن ببێت.

ژێدەرناسی فنی ڕێگایەکی باشە بۆ وانەکردنی بازاڕ، بە تایبەتی بۆ تاجێرانی ماوە کەم. لەگەڵ ئەوە، ئەگەر زیاتر لە یەک بەرهەم فڕۆشتنیت، ژێدەرناسی فنی ڕێگایەکە بۆ چارەسەرکردنی بازاڕ.

کۆتایی:

لە کۆتاییدا، ژێدەرناسی فنی بوارێکی گرنگە لە بازاڕە دارایییەکان، کە تاجێران و سەرمایەداران دەکرێت بەهۆی ئامارە کۆنەکان بڕیارە فەرمییەکانی کڕین و فرۆشتن بگرن. ئەم بوارە یارمەتی تاجێران دەدات بۆ ناسینە دۆخی بازاڕ، شیکردنەوەی نیشانە فنییەکان، و پیشبینی کردنی گواستنەوەی نرخەکان. هەرچەندە ژێدەرناسی فنی بۆ تاجێران گرنگە، بەڵام ناتوانرێت تەنها لەسەر ئەمە بەرچاوی بکرێت، چونکە هەندێک هۆکارە ئابووری و سیاسی دەتوانن بازاڕ بگۆڕن.