پێشەکی:

نیشاندەری دەڵاری ئەمریکا (DXY) یەکێکە لە ئەم ڕاژەندەیە مالی نێودەوڵەتی، کە ئەزموونی دەڵاری ئەمریکا پێوانە دەکات بە بەرەبەستن لەگەڵ کۆمەڵێک دراوە گەورەکان، وەک یۆرۆ، یەنە یابانی، پاوەندی بەریتانیا، و دۆلاری ئەسترالی. ئەمە مێژووەکی ئەزموونی بەهێزی دەڵاری ئەمریکا لە بازاڕە جیهانیەکان. لەمانەوە، ئەم بابەتەدا بە وردی نیشاندەرەکە باس دەکەین.

بەشی بابەتەکە:

1. چییە نیشاندەری دەڵار؟
2. چۆن نیشاندەری دەڵار حساب دەکرێت؟
3. ئەو فاکتۆرانەی بەهای نیشاندەری دەڵار دەگۆڕن
4. پەیوەندی نیشاندەری دەڵار لەگەڵ بازاڕەکانی تر
5. چۆن نیشاندەری دەڵار دەفرۆشرێت؟

1. چییە نیشاندەری دەڵار؟

نیشاندەری دەڵاری ئەمریکا (DXY) پێوانەیەکە بۆ بەهای دەڵاری ئەمریکا بەرامبەر کۆمەڵێک دراوە جیهانی. ئەگەر دەڵار بەهێز بێت، نیشاندەری دەڵار زۆر دەبێت؛ ئەگەر دەڵار لاواز بێت، نیشاندەری دەڵار دابەزی.

کۆمەڵێک دراو کە لە نیشاندەری دەڵاردا بوونیان هەیە:

• یۆرۆ
• یەنە یابانی
• پاوەندی بەریتانیا
• دۆلاری کەنەدی
• کرۆنەی سویدی
• فڕانکی سوودی

نیشاندەری دەڵار لە ساڵی ١٩٧٣ لەلایەن فیدەرالی رزێرفی ئەمریکا درووست کرا، دوای کۆتایی هاتنی سیستەمی بریتۆن-وودز، کە وڵاتان ڕێگەیان پێدا کە دراوەکانیان بەبازاڕ و داواکاری و پێشکەشدان داخەن، بەجێی ئەوەی بە نرخێکی سەبات بەرامبەر دەڵاری ئەمریکا بگونجێنن.

2. چۆن نیشاندەری دەڵار حساب دەکرێت؟

نیشاندەری دەڵاری ئەمریکا بە شێوەیەکی مێژووی وەکو میانەی قەبارەکراو لەسەر ئەم دراوە جیهانیانە حساب دەکرێت:

• یۆرۆ/دەڵاری ئەمریکا (EUR/USD) - 57.6%
• دەڵاری ئەمریکا/یەنە یابانی (USD/JPY) - 13.6%
• پاوەندی بەریتانیا/دەڵاری ئەمریکا (GBP/USD) - 11.9%
• دەڵاری ئەمریکا/دۆلاری کەنەدی (USD/CAD) - 9.1%
• دەڵاری ئەمریکا/کرۆنەی سویدی (USD/SEK) - 4.2%
• دەڵاری ئەمریکا/فڕانکی سوودی (USD/CHF) - 3.6%

ئەگەر دەڵار بەهێز بێت، نیشاندەری دەڵار سەرەوە دەچێت؛ ئەگەر دەڵار لاواز بێت، نیشاندەری دەڵار دابەزی.

3. ئەو فاکتۆرانەی نیشاندەری دەڵار دەگۆڕن:

• سیاسەتی ئابووری: بەرنامە و بڕیارە مالی فیدەرالی رزێرف، بەتایبەتی زیادکردن یان کەمکردنەوەی ڕێژەی سوود، کاریگەری راستەوخۆیی دەبێت لە نیشاندەری دەڵار. ئەگەر فیدەرال سوود زیاد بکات، نیشاندەری دەڵار زۆر دەبێت؛ ئەگەر سوود کەم بکات، نیشاندەر دەبەزینێت.
• ڕووداوە جیوپۆلیتیکییەکان: کێشی ئابووری، جەنگی بازاڕی، و نابەستوونی نێودەوڵەتی دەتوانن نیشاندەری دەڵار بگۆڕن.
• زانیاری ئابوورییەکانی ئەمریکا: ڕاپۆرتەکانی GDP، ڕێژەی بێکاری، کۆنترۆڵی نرخ، و زانیاری کار لە دەرەوەی بواری کشتوکاڵ بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ نیشاندەری دەڵار دەگۆڕن.

4. پەیوەندی نیشاندەری دەڵار لەگەڵ بازاڕەکانی تر:

• کۆمۆدیتی (کەل و پەل): زۆرجار، بەرامبەر نیشاندەری دەڵار، نرخەکانی زیوە و زێڕ زیاد دەبن. کە بازار نابەستوون بێت، بازرگانەکان زیاتر زێڕ دەبەن و دەڵار لاواز دەبێت.
• دراوەکان: ئەگەر نیشاندەری دەڵار کەم بێت، ئەو دراوە جیهانیانەی بەرامبەریان دەچن، وەک یۆرۆ، یەنە، و دۆلاری کەنەدی.
• بازاڕی هەڵبژاردنی بەرهەمەکان: زۆرجار، گەورەبوونی بازاڕە هەڵبژاردنی بەرهەمەکان لە ئەمریکا بەرامبەر دەڵار کەم دەکات، چونکە بازرگانەکان لە هەڵبژاردنی کۆمپانیاکان زیاتر ڕازی دەبن.

5. چۆن نیشاندەری دەڵار دەفرۆشرێت؟

نیشاندەری دەڵار دەتوانرێت بە بازاڕکردن لە کۆنتراتی داهاتوو (Futures) و کۆنتراتی جیاوازی نرخ (CFD) فرۆشرێت.

• CFD چیه؟
  CFD ڕێگەیەکی بە بازاڕکردنی کۆنتراتی نرخەکان بەبێ ئەوەی کۆمپانیا یان وڵاتەکە خۆی پێ بکات. ئەمە واتە دەتوانیت لەسەر هەر گوڕانکاری نرخێک کە بڕیاردە دەربکەویت و سودت لێوەربگری، بەتایبەتی ئەگەر بەھێزبوونی یان لاوازبوونی نیشاندەری دەڵار پێشبینی بکەیت.

کۆتایی:

نیشاندەری دەڵار یەکێکە لەو بەرچاوانە نیشاندەرانی کە بازارە جیهانییەکان و هەڵسوکەوتی بازاڕی دراو دەردەبڕێن. بەدوای کردنی نیشاندەرەکە، بازرگانەکان دەتوانن بڕیارە ڕاستەوخۆ و زاناوە لەگەڵ بازاڕی مافی دراو و زیوەکان بگرن، و هەر وەکو یەک، ڕێنمایی بۆ بازاڕکردن لە نیشاندەرەکان بۆ بازاڕی جیهانییان بدات.